براى نمايش يده . يده‌چىگرى ( yade - ci - gari ) ا . پ . عمل نمايش برف و باران بطور ساحرى . يدى ( yady ) م . ع . يدى يديا ( مجهولا از باب ضرب ) : احسان كرد و نيكويى نمود . و يديته : زدم دست او را و رسيد بر دست او . و يديت عنده : نيكويى كردم به روى . يدى ( yady ) و ( yad ) ا . ع . دست . ر . يد . يدى ( yad ) م . ع . يدى يدى ( از باب سمع ) : سبقت كرد و نيكويى نمود . و يدى من يده : رفت دست وى و خشك شد . و در دعا گويند : ماله يدى من يده مثل قولهم تربت يداه . يدى ( yadiyy ) ص . ع . منسوب بيد . و ثوب يدى : جامهء فراخ . و رجل يدى : مرد زيرك و حاذق و استاد كار . يدى ( yadi ) ص . پ . مأخوذ از تازى - دستى و منصوب بدست و متصرفى . و عيش يدى : زندگانى سهل و آسان و پسنديده و مرغوب و نيز زندگانى با تهىدستى . يدى ( yadeyy ) و ( yedeyy ) و ( yodeyy ) ع . ج . يد . يدياء ( yady ' ) ص . ع . امراة يدياء : زن جلد كار . يديان ( yaday ne ) ا . ع . تثنيه يدى : يعنى دو دست . يدية ( yadiyyat ) ا . ع . امراة يدية : زن زيرك و ماهر و استادكار . يدية ( yodayyat ) ا . ع . مصغر يد يعنى دست كوچك و خرد . و ذو اليدية : نام مردى كه در نهروان كشته شد . ير ( yarr ) ا . ع . از اتباع شرست . يق : هذا الشر و الخير . يرا ( yar ) پ . كلمهء تعليل بمعنى زيرا . يرا ( yar ) ا . پ . چين و شكنجى كه در اندام آدمى و چيزهاى ديگر بهم رسد . و يرا گرفتن : درهم كشيده شدن و پژمرده شدن و كوتاه شدن و متقلص شدن و پرچين كردن و پرچين كرده شدن . يراء ( yarr ' ) ص . ع . مونث اير . يق : صخرة يراء : سنك صلب و سخت . يرابيع ( yar bi ' ) ع . ج . يربوع . يراسه ( yar se ) ا . پ . خفاش و شبپره و يرسقى و يرسه . يراع ( yar ' ) ا . ع . نى كه از وى قلم و تير سازند . و قلم تحرير . و يك قسم مگس كه در شب پرواز مىكند و مانند آتش مىدرخشد . و چيزى مانند پشه كه روى را مىگزد . يراع ( yar ' ) ص . ع . بددل و ترسو و جبان . يراعة ( yar 'at ) ا . ع . واحد يراع . يعنى يك نى . و يك مگس شب‌تاب . و نيستان . و مرد احمق . و شترمرغ ماده . يراعة ( yar 'at ) ص . ع . بد دل و جبان و ترسو . يراغ ( yar q ) ا . پ . اتفاق و اجتماع و مصلحت . و اسب آزموده‌اى كه بدان ايلغار كنند . يراغه ( yar qe ) ا . پ . قلمى كه بدان تحرير مىكنند و چيز مىنويسند . يراق ( yar q ) ا . پ . مأخوذ از تركى - سلاح و ساز و سامان و پوشاك و آلت و ابزار و زيور . و يراق اسب : رخت اسب . و حاضر يراق : سلاح پوشيده و مسلح و آماده و آراسته . يراق‌كده ( yar q - kade ) ا . پ . آمادگى و تيارى و تجهيز سلاح . يراگرفته ( yar - gerefte ) ص . پ . متقلص و درهم كشيده شده . يراميع ( yar mi ' ) ا . ع . مارچوبه و هليون . يران ( yarr n ) ص . ع . از اتباع حران است . يق : حران يران . يربغ ( yarbaq ) ا . ع . نام موضعى ما بين عمان و بحرين . يربوع ( yarbu ' ) ا . ع . گوشت پشت . و كلاكموش . و موش دشتى . ج : يرابيع . و نام پدر قبيله‌اى از تازيان . يرة ( yarrat ) ا . ع . آتش . يرت ( yort ) ا . پ . مأخوذ از تركى - آرامگاه و منزل و مقام و جاى توقف و مسكن . يرتش ( yartec ) ا . پ . هم شهرى . يرتقچى ( yartaq - ci ) ص . پ . مهربان و رحيم و شفيق . يرتقن ( yartaqan ) ا . پ . آفريدگار . يرحمك الله ( yarhamak - all h ) پ . كلمه دعاى مأخوذ از تازى - يعنى رحمت كناد و بيامرزاد ترا خدا . يرخفج ( yarxafj ) ا . پ . برخفج و كابوس . يرخم ( yarxom ) و ( yarxam ) و يرخوم ( yarxum ) ا . ع . كركس نر . يرد ( yard ) ا . ع . نام پدر ادريس پيغمبر . يرر ( yarar ) ا . ع . سختى و